Minder van hetzelfde

De organisatiekunde is een vreemde ‘kunde’. Onbeschermd en ongedefinieerd eigenlijk. Dat vind ik een voordeel, want je kunt dus van alles erbij halen en vrijuit associëren. In de Nederlandse vakliteratuur is het meestal saaiheid troef. En de Amerikanen hebben maar één geloof: er is een ei van Columbus. Elke week komt er een nieuw boek op de markt waarin dat beschreven staat. Maar Columbus heeft Amerika helemaal niet ontdekt, en de Amerikanen hebben zijn ei dus ook niet.

Er is geen oplossing, alleen gevoel en zin. Het gevoel bedriegt niet en dat zegt me dat er meer geluk op Kantoren moet komen. En de zin zijn we soms kwijt, maar die kunnen we terugvinden. In deel IV benader ik mijn verhaal over Kantoorbewoners van onverwachte kanten. Ik ga mijn vakgebied bestoken met net zoveel absurditeit als het zelf produceert.

Op acht manieren zet ik de aanval in op de saaiheid en de zinloosheid van Kantoren: vanuit de biologie, de kunst en de vertelkunst. Ik zal het hebben over ondergrondse organisaties en over zwervers. Op zoek naar alternatieven. Het laatste hoofdstuk is wat mij betreft de kern. Wie geen zin heeft in uitwijdingen kan alles overslaan, behalve dat laatste hoofdstuk: ‘Klagen is een keuze’.

25. Van nature goed

Over sociaal-darwinisme en morele armoede op de werkvloer Om te kunnen ontsnappen aan de Kantoorlog is een andere opvatting over werk en organisatie nodig. Veranderende wereldbeelden zijn in het verleden soms behoorlijk radicaal geweest. De evolutietheorie heeft onze denkbeelden...

26. Ceci n’est pas une overname

Over lessen uit de schilderkunst en de expressionistische organisatie Hoe visualiseer je een organisatie? Is dat een organigram? Of het gebouw, een logo of een brochure? Shell is toch méér dan een schelp en de ING méér dan een handjevol gebouwen? Zou je de organisatie kunnen...

27. De kracht van verhalen

Over het kijken naar organisaties met behulp van metaforen en mythen De overeenkomst tussen metaforen (beelden) en mythen (verhalen) is dat ze beide gebruikt kunnen worden om in vergelijking met de ‘werkelijkheid’ tot nieuwe inzichten en betekenissen te komen. Ze helpen ons om...

28. Unidentified Flying Office

Over de scheppende kracht van het verlangen naar een andere wereld Het woord paranormaal verraadt een machtsstrijd in ons denken. Para betekent ‘naast’. Er is blijkbaar in onze taal een woord om een denkwereld aan te duiden die niet normaal is, die er naast zit. Toch zijn er heel...

29. Geheim(zinnig)e organisaties

Over het succes van geheime netwerken met grote bindingskracht In zijn klassieke werk Structure in fives (1983) schrijft Henry Mintzberg in het laatste hoofdstuk dat er misschien nog wel een ‘zesde’ type organisatie te beschrijven is. De ‘missionaire’ organisatie met socialisatie...

30. Ruim baan voor vrije geesten

Over de deserteurs en de dissidenten van de Kantoorlog Na jaren van bezuinigen en uitknijpen gaat het er op Kantoor eigenlijk behoorlijk grimmig aan toe. In Nederland hebben we een arbeidsproductiviteit die behoort tot de hoogste ter wereld, en nóg is het niet genoeg. De druk op...

31. Angst voor het alternatief

Over het zoeken naar andere mogelijkheden … die er al zijn Het woord alternatief komt van het Latijnse alter en betekent zoiets als ‘de andere mogelijkheid’. In ons dagelijks spraakgebruik wordt het ook wel gebruikt om te verwijzen naar het ‘minder gangbare’ of ‘de...

32. Klagen is een keuze

Over de ongezellige maar bruikbare ideeën van het existentialisme Er zijn van die theorieën die zo aansprekend zijn dat ze in korte tijd de wereld veroveren. Het existentialisme heeft duidelijke sporen nagelaten in de opvattingen van gewone mensen en … Kantoorbewoners. Maar...